THOÁNG NHÌN VÀO ĐỜI SỐNG CHIÊM NIỆM      Sr Marie-Chantal BOSC, ocd,      Đan viện Cát Minh Montpellier     Sống đời tu chiêm niệm thật là tốt, nhưng nói về cuộc sống ấy tôi nghĩ không  dễ dàng khi đang bước đi và đang trầm mình trong đó rồi?, có lẽ do bởi tính đơn giản, toàn diện và trần trụi của cuộc sống ấy và bởi vì mầu nhiệm của nó chỉ lộ ra dần dần trước con mắt đức tin.   Lúc nào người ta cũng bị cám dỗ coi đời tu chiêm niệm như một cái gì ở ngoài thời gian, thậm chí lỗi thời, và đôi khi người ta cho nó chỉ đáng giá như một công trình lịch sử? Ngày nay hơn bao giờ hết, đối với một số người đó là sự lẩn tránh thực tại, một sự trốn thoát khỏi mọi dấn thân cụ thể trước những khó khăn và những điều cấp bách hiện thời.   Hơn nữa, cuộc sống này có vẻ như được cấu tạo nên bởi những yếu tố mâu thuẫn: chiêm niệm và thừa sai, đi vào nội tâm và khát vọng những chân trời không biên giới, thanh vắng và hiệp thông, bị chôn vùi và phong phú?, và ngày nay người ta nói tới �tính khả thị� của nó trong khi mà cốt yếu nó �được ẩn dấu trong Chúa Kitô�: chính ngay mầu nhiệm của nó lại làm cho nó thành một dấu chỉ có thể xác định được đối với những người đương thời.   Tôi xin thử phác họa một vài nét đặc trưng của hình thức đời tu này.   Tôi sẽ không đề cập tới một số điểm vì nghĩ rằng nhiều ít chúng đã được nhắc đến rồi.   Hai phương diện của những nét đặc trưng:           -Một cuộc sống dành cho một mình Thiên Chúa,   -Một cuộc sống ở trung tâm tông đồ vụ của Giáo hội.      MỘT CUỘC SỐNG DÀNH CHO MỘT MÌNH THIÊN CHÚA     Trước hết, điều nổi bật cách rất sâu sắc nơi đời tu chiêm niệm, đó là sống cho một mình Thiên Chúa, như sắc lệnh Perfectae caritatis nói: �các phần tử của những Hội Dòng này chỉ chăm lo phụng sự Thiên Chúa, trong thanh vắng, thinh lặng, trong chuyên cần cầu nguyện và vui vẻ hy sinh� (s. 7). Cho dù những nẻo đường dẫn tới cuộc sống chiêm niệm rất khác nhau, cho dù đôi khi lòng nhiệt thành làm việc tông đồ đã khởi đầu ơn gọi của mình, các tu sĩ chiêm niệm rất thường được lôi cuốn bởi tính tuyệt đối của Thiên Chúa và bởi nhu cầu bất khả kháng muốn sống hiệp thông với Ngài�, như  chứng từ của Mẹ Flavie, chủ tịch tổ chức Phục vụ Nữ Đan sĩ, tại Hội nghị Giám mục ở Lộ Đức. Họ hiểu rằng Chúa khao khát tình yêu và đáng được họ hiến dâng cuộc sống cho Ngài.   Để đi gặp Thiên Chúa hằng sống Đấng đang quyến rũ họ, các tu sĩ chiêm niệm đã bắt đầu một cuộc xuất hành dài trong sa mạc. Quả thực tôi thấy sự kiện thánh kinh về cuộc xuất hành là biểu trưng rất đặc biệt cho hành trình của những con người dấn thân vào cuộc mạo hiểm đó.     MỘT CUỘC XUẤT HÀNH  THỰC TIỄN     Phải sống cuộc xuất hành này với óc thực tiễn. Tôi xin nêu lên vài ba khía cạnh:   *Những cắt đứt quyết liệt lúc khởi hành   *Một cuộc xuất hành đi vào nội tâm   *Một cuộc xuất hành không lối thoát   *Một cuộc xuất hành được nâng đỡ bằng của ăn bổ dưỡng   *Một cuộc xuất hành cộng đoàn.     Những cắt đứt quyết liệt lúc khởi hành   Trước tiên cuộc xuất hành này được ghi dấu bằng những cắt đứt quyết liệt lúc khởi hành? Tôi không muốn nhấn mạnh nữa. Phải dần dần thực hiện những cắt đứt này và thực hiện một cách sâu xa. Cần phải có thời gian. Từng bước một, những cắt đứt này sẽ góp phần mở rộng trái tim đan sĩ để Thiên Chúa tự do hoạt động, biến đổi những năng lực tri thức và tình yêu của họ.     Một cuộc xuất hành đi vào nội tâm   Đây là cuộc xuất hành đi vào nội tâm. Nó yêu cầu phải có những điều kiện bên ngoài để thao luyện tốt hơn con người dấn thân đi vào chiều sâu, vào nơi thinh lặng của hữu thể, ở đó họ có thể cảm nghiệm được sự gặp gỡ tiêng tư nhất với Thiên Chúa và đi vào nơi mà tại đó con người khám phá ra mình được nối kết, được liên đới với người khác hơn cả.     Một cuộc xuất hành không lối thoát   Đây cũng là một cuộc xuất hành không lối thoát để tránh con đường hẹp của sa mạc. Điều đó vừa là hồng ân vừa là thử thách của sa mạc. Thử thách, bởi vì người ta luôn luôn tìm lối thoát một cách tinh vi, nhất là khi cảm thấy như  bị mất mát chính mình?     Một cuộc xuất hành được nâng đỡ bằng thức ăn bổ dưỡng   Cuộc mạo hiểm này không thể kéo dài nếu không được nâng đỡ bằng thức ăn bổ dưỡng. Thiên Chúa vẫn hiện diện, dù là trong đám mây. Manna được ban phát mỗi ngày? Suy niệm, Phụng vụ Giờ kinh, Lời Chúa và nhất là Thánh Thể. Trong thực phẩm này phải kể tới sự trợ giúp của anh em hoặc chị em, tuy kín đáo nhưng cũng mạnh mẽ.     Một cuộc xuất hành cộng đoàn   Mặc dầu mang tính cách rất riêng tư, ẩn khuất, duy nhất cho mỗi người, cuộc xuất hành này lại được cả cộng đoàn cùng thực hiện. �Đoàn người� dấn bước vào cuộc mạo hiểm này biến đổi � cách hết sức vất vả � trong sa mạc thành một dân Thiên Chúa thực sự và dần dần có kinh nghiệm về mối hiệp thông huynh đệ tiệm tiến nhưng thắm thiết. Đó là một kinh nghiệm có tính giáo hội.     Quả thực, cộng đoàn chiêm niệm qui tụ những con người lữ hành, những con người đã không chọn nhau nhưng lại sống rất gần gũi nhau.   Cộng đoàn chung sống mà những người trẻ rất ham thích, chính nó lại là đối tượng cho một cuộc chiến cam go. Họ nhận ra điều ấy rất nhanh và đó là một chướng ngại khó vượt qua được, đôi khi là tảng đá làm cho vấp ngã. Như nữ tu Marie Baron nói trong bài viết về �Mầu nhiệm vượt qua-mầu nhiệm đan tu�, khi trích dẫn Jean Vanier: �? Phải đi từ �cộng đoàn vì tôi� tới �tôi vì cộng đoàn�. Ngày nay chúng ta rất dễ là những kẻ tiêu thụ cộng đoàn, luôn luôn có nguy cơ lấy ích lợi của cộng đoàn làm cái lợi riêng cho mình và tránh né (bao nhiêu có thể!) những phiền phức để mình được yên ổn�.   Chính từ đó mà ta sẽ thấy đâu là tính xác thực của việc tìm kiếm Thiên Chúa và của tình yêu là cơ sở cho việc tìm kiếm ấy: qua sự khiêm tốn phục vụ hằng ngày, sự nâng đỡ nhau, sự cọ xát với thực tại nơi người khác như có nơi họ chứ không phải như tôi muốn, đức ái sẽ được thanh tẩy. Chính từ đó mà nguyện vọng  của tôi muốn trở nên người bác ái sẽ được luyện lọc. Đó là cái lò đốt cháy những ảo tưởng mà  trong nơi cô tịch tôi có thể tự mình tạo ra và duy trì cách tinh vi.   Cũng như việc suy niệm và cùng với việc suy niệm, cuộc sống huynh đệ dậy tôi khám phá ra trong trái tim mình đủ thứ ích kỷ, thoái thác, ganh tị, bất hòa. Anh chị em tôi trở thành những trợ tá, nói được là không thể tránh, cho tôi trong những điều ấy mà thường không hay biết?, trước khi trở thành những trợ tá tốt lành cho hành động của Chúa, một hành động âm thầm nhưng hiệu quả. Qua những anh chị em đó tôi cảm nghiệm được sự nhẫn nại, lòng thương xót, sự tha thứ của Chúa.   Cộng đoàn trở thành nơi chốn và dấu chỉ hiệp thông.   Đới sống cộng đoàn giúp tôi có kinh nghiệm về tính duy nhất của hai giới luật tin mừng, mến Chúa và yêu người. Đời sống cộng đoàn liên tục nhắc nhở tôi cầu nguyện, nhờ đó tôi học biết đón nhận mình và đón nhận cộng đoàn tôi từ tay Thiên Chúa. Lời cầu nguyện lại trao tôi cho cộng đoàn nơi tôi lớn lên trong mối hiệp thông với anh chị em, đồng thời mở rộng lòng tôi để hiệp thông cách rộng lớn hơn với Giáo hội.   Được qui tụ và chìm sâu trong cầu nguyện, cộng đoàn trở thành nơi chốn và dấu chỉ hiệp thông.             III. MỘT CUỘC SỐNG Ở TRUNG TÂM TÔNG ĐỒ VỤ CỦA GIÁO HỘI     Bây giờ tôi muốn nhìn về một phương diện khác của đời tu chiêm niệm mà thực ra là kết quả của phương diện thứ nhất. Vì muốn là một cuộc sống dành cho một mình Thiên Chúa, đời sống chiêm niệm coi mình như ở vị trí trung tâm tông đồ vụ của Giáo hội. Các tu sĩ chiêm niệm xác tín sâu xa rằng: �? cuộc sống chiêm niệm của họ là việc tông đồ đầu tiên và cơ bản họ thực hiện, vì theo ý định đặc biệt của Thiên Chúa, đó là hình thức mẫu và đặc thù để hiện diện trong Giáo hội, để sống trong Giáo hội, để hiệp thông với Giáo hội, để chu toàn sứ vụ trong Giáo hội� (Văn kiện về Chiều kích chiêm niệm của đời sống tu trì, Thánh Bộ về Đời sống tu trì, 12.8.1980, số 26).     Tôi sẽ thử nêu lên ba điểm trong tông đồ vụ của đời sống đan tu:     * Ở giữa cuộc chiến đức tin: Một cách đặc thù sống mầu nhiệm vượt qua.   * Ở giữa mầu nhiệm cứu rỗi: Một ơn gọi sống đời chuyển cầu.   * Ở giữa dân của Thiên Chúa: Một ơn gọi sống đời ca tụng.     Ở giữa cuộc chiến đức tin: Một cách đặc thù sống mầu nhiệm vượt qua     Tôi xin trích một đoạn trong chứng từ của Mẹ Flavie, đọc tại Hội nghị giám mục ở Lộ Đức: �Khi bước vào nơi cô tịch và thinh lặng để tìm Chúa, người tu sĩ chiêm niệm phát hiện ra sự cam go của cuộc chiến trong tâm hồn, không còn gì khác ngoài cuộc chiến ấy. Vì không còn lối thoát nào nữa, họ cảm nghiệm được sự tha hóa sâu sắc và tội lỗi của mình, cảm thấy vô cùng cần đến Thiên Chúa và lòng thương xót của Ngài. Họ thấy mình đứng trước cuộc chiến của Giáo hội chống lại các quyền lực sự dữ. Những quyền lực ấy họ khám phá ra ngay trong lòng mình. Bởi thế, trong cô tịch và trong tâm hồn, họ trở nên anh chị em của mọi người, của nhân loại tội lỗi. Sự liên đới này có thể đi rất xa, trở thành cuộc chiến và cơn hấp hối, thành cuộc chiến đức tin, bởi vì họ đồng bàn với những người tội lỗi. �Dom Louf nhận xét: �Thật kỳ lạ, trước khi từng trải những điều thuộc về Chúa, đan sĩ, con người chiêm niệm, đã từng trải trong giới vô thần, họ thân tình với những kẻ hoài nghi�. -  Thiên Chúa, Đấng mà người tu sĩ chiêm niệm đã từ bỏ hết để đi tìm, Đấng mà họ hiến dâng trọn cuộc sống, Thiên Chúa ấy dường như lại vắng mặt? Có lẽ chính khi lao mình vào mầu nhiệm bóng tối này, khi gần gũi những người anh chị em vô tín, mà người tu sĩ chiêm niệm hoàn thành sứ mệnh của mình trong Giáo hội�.   Nếu tu sĩ chiêm niệm không cùng với Chúa Kitô rảo bước trên các nẻo đường để loan truyền Nước Thiên Chúa, nếu họ không sát cánh với Ngài hoạt động trong khắp hang cùng ngõ hẻm của thế giới, họ lại cùng với Ngài đi sâu mãi vào đêm tối của Vườn Cây dầu và đêm tối của Núi Sọ. Qua những đau khổ của Ngài họ học biết được thế nào là vâng phục. Họ tự hiến với Ngài, để trở nên cho Ngài, như chị Êlisabeth Chúa Ba Ngôi nói, �một nhân tính phụ trội nơi đó Ngài lại sống mầu nhiệm� chết và phục sinh của Ngài. Giữa những thảm họa của thế giới, cùng với Giáo hội họ công bố cái chết và sự phục sinh của Chúa Kitô cho tới khi Ngài đến.     Ở giữa mầu nhiệm cứu rỗi: Một ơn gọi sống đời chuyển  cầu     Từ sự liên đới với người tội lỗi, từ cuộc gặp gỡ sống động với Chúa Kitô sẽ nảy sinh và triển nở ơn gọi sống đời chuyển cầu.   Đó không phải là một nhiệm vụ được gắn vào đời sống cầu nguyện, như thể phải cho nó một việc gì để làm, cho nó những lý do để cầu nguyện. Không. Đó là một hữu thể-với, trong Giáo hội. Lời chuyển cầu trào tuôn từ một vết thương?   Siloine, đan sĩ ở núi Athos, nói: �Cầu nguyện cho mọi người là trao hiến dòng máu của con tim�.   Lời cầu nguyện của người tu sĩ chiêm niệm trở thành tiếng kêu của mọi người, tiếng kêu của Thân Mình Chúa Kitô, đó là tiếng kêu khẩn nài? Tiếng khẩn nài ấy phát ra từ kinh nguyện của toàn thể Giáo hội, và kinh Phụng vụ càng ngày càng trở nên một tiếng khẩn nài như thế.     Ở giữa dân của Thiên Chúa: Một ơn gọi sống đời ca tụng     Khi cùng với Chúa Kitô hiến trao cuộc đời, thì cùng với Ngài tu sĩ chiêm niệm trở nên Của Lễ Tạ Ơn. Từ bản thân tội lỗi được xót thương có thể trào dâng bài thánh ca của những kẻ được cứu chuộc, bài thánh ca của Giáo hội. Bài thánh ca ấy trở thành lời ca tụng lòng thương xót của Thiên Chúa trong mầu nhiệm diệu kỳ của Ngài. Biết bao đan sĩ cao niên có thể minh họa cho điều tôi nói đây.   Phải, chỉ sau một chặng đường dài, một chặng đường dài tăm tối, khiêm hạ, ẩn khuất, nhưng cũng an bình, giản dị và thanh thản, mà, nhờ tác động của Chúa, người tu sĩ chiêm niệm mới thực sự tiến vào mầu nhiệm cứu độ thế gian cùng với Chúa Kitô và với Giáo hội, đồng thời có khả năng thực hiện ơn gọi của mình.   �Nếu hạt lúa không chết đi, nó cứ trơ trơ một mình. Nếu chết đi, nó mới sinh nhiều hạt khác�.   Tôi không muốn chấm dứt cái nhìn rất thoáng qua này về đời tu chiêm niệm mà không nhắc lại, như quí vị đã quá rõ, rằng Đức Maria có một vai trò hết sức đặc biệt đối với những ai dấn thân vào đời sống này.